Otwarty dostęp, paywalle i DOI
Czym jest DOI, dlaczego gazety kosztują 40 dolarów i darmowe ścieżki wokół paywallów.
Otwarty dostęp, paywalle i DOI
Kliknij łącze do papieru, wejdź na stronę z prośbą o 39,95 dolarów, zamknij kartę i westchnij. Każdy badacz zna tę pętlę. Ta lekcja wyjaśnia system, który się za nim kryje i wolne drzwi, które przez niego prowadzą.
DOI: stały adres gazety
DOI (Digital Object Identifier) to stały identyfikator przypisany do publikacji, np. „10.1145/3297858.3304013”. Poprzedź go prefiksem https://doi.org/, a otrzymasz link, który z pewnością będzie odsyłał do artykułu, nawet jeśli wydawca przeprojektuje swoją stronę internetową. Linki internetowe gniją; DOI nie.
DOI są warte cytowania. DOI jednoznacznie identyfikuje jedną pracę, więc narzędzia mogą wyszukiwać pełny zapis bibliograficzny z samego DOI. Wklej DOI do Oleafly, a pobierze gotowy wpis BibTeX, bez konieczności ręcznego wpisywania list autorów. Mechanika działa w dodaj cytaty i utwórz bibliografię. Kiedy w artykule jest wymieniony DOI, użyj go. Jest to najbardziej niezawodny uchwyt, jaki kiedykolwiek będzie miał papier.
Dlaczego istnieją paywalle
Tradycyjnie wydawcy pobierali od bibliotek uniwersyteckich opłaty za prenumeratę czasopism, a czytelnicy nieposiadający subskrypcji płacili za artykuł. Dziwna część: autorzy nie otrzymują wynagrodzenia za artykuł, recenzenci nie otrzymują wynagrodzenia za recenzowanie, a jednak czytanie kosztuje. Dzięki temu rozwiązaniu istnieje ruch otwartego dostępu.
Smaki o otwartym dostępie
| Termin | Znaczenie | Kto płaci |
|---|---|---|
| Płatne (tradycyjne) | Czytelnicy lub ich biblioteki płacą | Strona czytelnika |
| Złoty otwarty dostęp | Ostateczna wersja bezpłatna dla wszystkich na stronie wydawcy | Zwykle autorzy, za pośrednictwem APC |
| Zielony otwarty dostęp | Autor samodzielnie archiwizuje bezpłatną kopię (serwer preprintów lub witryna osobista), podczas gdy wersja wydawcy pozostaje płatna | Nikt |
| Diamentowy otwarty dostęp | Bezpłatne czytanie i bezpłatne publikowanie | Sponsorzy obiektu |
APC oznacza opłatę za przetwarzanie artykułu, opłatę autorzy (właściwie ich granty lub uniwersytety) płacą za złoty otwarty dostęp. Kosztują one od kilkuset do kilku tysięcy dolarów za papier. Uzasadnione miejsca zrzekają się APC w przypadku autorów, którzy nie mogą zapłacić; miejsca, które istnieją głównie w celu zbierania APC z fałszywymi recenzjami, nazywane są czasopismami drapieżnymi. Uważaj na wszelkie „dzienniki”, które wysyłają do Ciebie e-maile z prośbą o przesłanie materiałów.
Preprinty: darmowa ścieżka, która już wygrała
Najprostszy otwarty dostęp w praktyce jest zielony: autorzy umieszczają swoje manuskrypty na arXiv lub serwerze siostrzanym, bezpłatnie dla każdego, a wersja płatna staje się formalnością. Większość wydawców wyraźnie na to zezwala. Kiedy więc trafisz na paywall:
- Wyszukaj dokładny tytuł; zwykle pojawia się plik arXiv lub plik PDF hostowany przez autora.
- Sprawdź strony internetowe autorów.
- Skorzystaj z dostępu do swojej biblioteki uniwersyteckiej.
- Wyślij e-mail do odpowiedniego autora; prawie zawsze są zachwyceni możliwością wysłania pliku PDF.
Dlaczego jako autor powinieneś się tym przejmować
Artykuły, które można czytać bezpłatnie, są częściej czytane i cytowane. Publikując własną pracę, opublikuj przedruk, jeśli pozwala na to miejsce publikacji, podaj DOI w każdym miejscu, w którym umieszczasz publikację, i dbaj o czystość swojej bibliografii zgodnie z DOI, aby inni mogli znaleźć to, co zacytowałeś. Miejsce, w którym te etapy wchodzą w skład całego procesu, przedstawiono w pierwszym papierowym planie działania, a wydawcy obsługujący całą tę maszynerię są dekodowani w ACM, IEEE, Springer, Elsevier.