Açık erişim, ödeme duvarları ve DOI’ler

Kağıttaki bir bağlantıya tıklayın, 39,95 dolar isteyen bir sayfaya gidin, sekmeyi kapatın ve iç geçirin. Bu döngüyü her araştırmacı bilir. Bu ders bunun arkasındaki sistemi ve onun içinden geçen serbest kapıları açıklamaktadır.

DOI: bir makalenin kalıcı adresi

DOI (Dijital Nesne Tanımlayıcı), “10.1145/3297858.3304013” gibi bir yayına atanan kalıcı bir kimliktir. Önekini “https://doi.org/” ekleyerek yayıncı web sitesini yeniden tasarlasa bile makaleye çözümlenmeye devam etmesi garanti edilen bir bağlantı elde edersiniz. Web bağlantıları çürür; DOI’ler bunu yapmaz.

Alıntı yapmak için DOI önemlidir. DOI bir makaleyi benzersiz bir şekilde tanımlar, böylece araçlar bibliyografik kaydın tamamını yalnızca DOI’den arayabilir. Oleafly’a bir DOI yapıştırdığınızda hazır bir BibTeX girişi getirir, yazar listelerinin elle yazılmasına gerek kalmaz. Mekanik, alıntılar ekle ve bibliyografya oluştur öğelerinde bulunur. Bir makale DOI’yi listelediğinde onu kullanın. Kağıdın sahip olabileceği en güvenilir tutamaktır.

Ödeme duvarları neden var?

Geleneksel olarak yayıncılar dergi abonelikleri için üniversite kütüphanelerinden ücret alırken, aboneliği olmayan okuyuculardan da makale başına ücret alıyorlardı. Tuhaf kısım: Yazarlara makale için ödeme yapılmıyor, hakemlere inceleme için ödeme yapılmıyor, ancak yine de okumak para gerektiriyor. Bu düzenleme açık erişim hareketinin var olmasının nedenidir.

Açık erişim lezzetleri

Dönem	Anlamı	Kim öder
Ödeme duvarlı (geleneksel)	Okuyucular veya onların kütüphaneleri ödeme yapar	Okuyucu tarafı
Altın açık erişim	Yayıncının sitesindeki herkes için ücretsiz son sürüm	Genellikle yazarlar, bir APC aracılığıyla
Yeşil açık erişim	Yazar, yayıncı sürümü ödeme duvarlı kalırken ücretsiz bir kopyayı (ön baskı sunucusu veya kişisel site) kendi kendine arşivler	Hiç kimse
Elmas açık erişim	Okuması ücretsiz ve yayınlaması ücretsiz	Mekanın sponsorları

APC, makale işleme ücreti anlamına gelir; yazarların (gerçekte, hibeleri veya üniversiteleri) altın açık erişim için ödediği ücrettir. Bunlar kağıt başına birkaç yüz dolardan birkaç bin dolara kadar değişiyor. Meşru mekanlar, ödeme yapamayan yazarlar için APC’lerden feragat eder; Esas olarak sahte inceleme içeren APC’leri toplamak için var olan mekanlara yağmacı dergiler denir. Gönderim için yalvaran e-postalar gönderen herhangi bir “dergiye” dikkat edin.

Ön Baskılar: Zaten kazanan ücretsiz yol

Uygulamadaki en kolay açık erişim yeşildir: Yazarlar makalelerini herkes için ücretsiz olan arXiv veya kardeş sunucuya gönderirler ve ödeme duvarlı sürüm bir formalite haline gelir. Çoğu yayıncı buna açıkça izin verir. Yani bir ödeme duvarına çarptığınızda:

1. Tam başlığı arayın; arXiv veya yazar tarafından barındırılan bir PDF genellikle ortaya çıkar.
2. Yazarların web sayfalarını kontrol edin.
3. Üniversitenizin kütüphanesinin erişimini kullanın.
4. İlgili yazara e-posta gönderin; neredeyse her zaman bir PDF göndermekten mutluluk duyarlar.

Bir yazar olarak neden bunu önemsemelisiniz?

Okuması ücretsiz olan makaleler daha fazla okunur ve alıntılanır. Kendi çalışmanızı yayınladığınızda, eğer mekanınız izin veriyorsa bir ön baskı yayınlayın, makaleyi listelediğiniz her yere DOI’yi ekleyin ve kaynakçanızı DOI-temiz tutun, böylece başkaları alıntı yaptığınız şeyi bulabilir. Bu adımların genel süreçte nereye varacağı ilk kağıt yol haritasında haritalanır ve tüm bu makineleri çalıştıran yayıncıların kodu ACM, IEEE, Springer, Elsevier’de çözülür.